Mục lục bài viết9 phút đọc
- Đông trùng hạ thảo thực chất là gì?
- “Đông trùng hạ thảo nuôi cấy có phải đông trùng thật không?”
- Điều khiến tôi bất ngờ nhất khi bắt đầu làm đông trùng hạ thảo
- Hiện nay tôi đang nuôi những loại đông trùng hạ thảo nào?
- Có phải cứ đông trùng đẹp là đông trùng tốt?
- 3 sai lầm tôi thấy người mua đông trùng rất dễ gặp
- 1. Chỉ tìm sản phẩm giá rẻ
- 2. Tin ngay vào quảng cáo “hàm lượng cực cao”
- 3. Mua về nhưng không biết sử dụng thế nào
- Nếu lần đầu mua đông trùng hạ thảo, tôi nghĩ nên quan tâm điều gì?
- Một điều tôi muốn giữ khi viết về đông trùng hạ thảo
- Lời kết
Nếu chỉ tìm kiếm cụm từ “đông trùng hạ thảo là gì” trên mạng, bạn có thể nhận được rất nhiều câu trả lời khác nhau. Nhưng trong bài viết này, tôi muốn chia sẻ theo một góc nhìn khác: góc nhìn của một người đang trực tiếp nuôi cấy đông trùng hạ thảo mỗi ngày.
Tôi đến với đông trùng hạ thảo trước hết vì đam mê.
Càng tìm hiểu và trực tiếp bắt tay vào nuôi, tôi càng nhận ra phía sau những sợi nấm màu vàng cam tưởng chừng đơn giản ấy là cả một quá trình rất công phu. Từ chủng giống, môi trường dinh dưỡng, ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm cho đến thời điểm thu hoạch đều cần được theo dõi và kiểm soát.
Đó cũng là lý do tôi muốn xây dựng Góc Kiến Thức này: chia sẻ lại những điều tôi đã tìm hiểu, những gì tôi trực tiếp làm tại xưởng và cả những kinh nghiệm thực tế trong quá trình nuôi cấy.
Đông trùng hạ thảo thực chất là gì?
Đông trùng hạ thảo là tên gọi quen thuộc của một nhóm nấm ký sinh trên côn trùng.
Trong tự nhiên có nhiều loài thuộc nhóm nấm này. Còn loại được nuôi cấy phổ biến hiện nay và cũng là loại tôi đang trực tiếp nuôi tại Ancordy là Cordyceps militaris.
Đây là một loài nấm có thể được nuôi cấy trong điều kiện nhân tạo. Các nghiên cứu khoa học đã xác định trong quả thể Cordyceps militaris có nhiều thành phần như cordycepin, adenosine, polysaccharides, ergothioneine và một số hợp chất khác.
Điều tôi muốn nhấn mạnh ở đây là:
Đông trùng hạ thảo nuôi cấy không có nghĩa là “đông trùng giả”.
Đây cũng là một trong những câu hỏi tôi gặp khá nhiều khi nói chuyện với khách hàng.
“Đông trùng hạ thảo nuôi cấy có phải đông trùng thật không?”
Câu trả lời của tôi là: Có.
Điểm khác biệt nằm ở loài/chủng nấm, môi trường sinh trưởng và phương pháp nuôi.
Khi nuôi Cordyceps militaris, chúng tôi chủ động tạo ra môi trường thích hợp để nấm sinh trưởng và hình thành quả thể thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện tự nhiên.
Trong quá trình đó, người nuôi phải kiểm soát nhiều yếu tố như:
- Chủng giống sử dụng.
- Nguồn dinh dưỡng.
- Ánh sáng.
- Nhiệt độ.
- Độ ẩm.
- Không khí và môi trường nuôi.
- Thời gian sinh trưởng và thu hoạch.
Đây không chỉ là kinh nghiệm của riêng tôi. Các nghiên cứu về Cordyceps militaris cũng cho thấy nhiệt độ, ánh sáng, nguồn carbon – nitơ, khoáng chất, oxy và thành phần môi trường nuôi đều có thể ảnh hưởng đến sự phát triển cũng như thành phần các chất chuyển hóa của nấm.
Vì vậy, với tôi, nuôi đông trùng không đơn giản là “cấy giống rồi chờ nấm mọc”.
Điều khiến tôi bất ngờ nhất khi bắt đầu làm đông trùng hạ thảo
Trước khi trực tiếp làm, tôi không nghĩ quá trình nuôi lại công phu đến vậy.
Nhìn một lọ đông trùng thành phẩm, người dùng chỉ nhìn thấy những sợi nấm vàng cam bên trên. Nhưng để có được một lọ như vậy là cả một quá trình khá dài.
Riêng dòng đông trùng nuôi trên giá thể gạo lứt tại Ancordy mất khoảng 50 ngày cho một chu kỳ nuôi.
Trong khoảng thời gian đó, nấm thay đổi từng ngày.
Có những giai đoạn cần theo dõi sự phát triển của hệ sợi. Có giai đoạn phải kiểm soát ánh sáng để quả thể phát triển. Nhiệt độ, độ ẩm và môi trường cũng phải được duy trì phù hợp.
Chỉ khi trực tiếp làm, tôi mới hiểu tại sao nghề này cần nhiều sự kiên trì đến vậy.
Nó tốn thời gian, công sức và đặc biệt là tâm huyết của người nuôi.
Có lẽ chính điều đó lại khiến tôi càng làm càng thích.
Hiện nay tôi đang nuôi những loại đông trùng hạ thảo nào?
Tại xưởng Ancordy, hiện tôi đang trực tiếp phát triển ba dòng:
1. Đông trùng hạ thảo nuôi trên giá thể gạo lứt
Đây là phương pháp sử dụng môi trường dinh dưỡng phù hợp để nấm phát triển hệ sợi và hình thành quả thể. Một chu kỳ nuôi tại xưởng của tôi khoảng 50 ngày.
2. Đông trùng hạ thảo ký chủ nhộng tằm
Thay vì giá thể gạo lứt, nấm được phát triển trên ký chủ nhộng tằm.
3. Đông trùng hạ thảo ký chủ tằm
Đây cũng là một hướng nuôi tôi đang thực hiện, trong đó quá trình phát triển của nấm diễn ra trên ký chủ tằm.
Việc sử dụng các loại môi trường khác nhau trong nuôi Cordyceps militaris không phải điều bất thường. Trong nghiên cứu, người ta đã nuôi loài này trên nhiều loại giá thể, bao gồm ngũ cốc và côn trùng; thành phần giá thể cũng có thể ảnh hưởng tới thành phần hóa học của quả thể sau nuôi.
Trong những bài tiếp theo, tôi sẽ dành riêng từng bài để chia sẻ cụ thể hơn về từng phương pháp này.
Có phải cứ đông trùng đẹp là đông trùng tốt?
Theo kinh nghiệm của tôi: không nên đánh giá chất lượng chỉ bằng hình thức.
Đây là điều người mới sử dụng rất dễ gặp phải.
Sợi đẹp, màu đẹp hay hình dáng đồng đều có thể tạo cảm giác sản phẩm tốt, nhưng những yếu tố đó không đủ để kết luận về hàm lượng hoạt chất hay chất lượng tổng thể.
Đặc biệt, tôi thấy người mua thường dễ bị thu hút bởi những quảng cáo có các con số hàm lượng rất cao.
Trong thực tế, hàm lượng các hợp chất của Cordyceps militaris không phải một con số cố định cho mọi sản phẩm. Nghiên cứu cho thấy chủng nấm, môi trường dinh dưỡng và điều kiện nuôi có thể ảnh hưởng đến quá trình hình thành các hợp chất trong quả thể.
Bởi vậy, nếu một sản phẩm quảng cáo hàm lượng cụ thể, điều tôi quan tâm hơn là:
Con số đó có được kiểm nghiệm trên chính sản phẩm hay lô sản phẩm tương ứng hay không?
Đừng chỉ nhìn một con số thật lớn rồi mặc định sản phẩm đó tốt hơn.
3 sai lầm tôi thấy người mua đông trùng rất dễ gặp
1. Chỉ tìm sản phẩm giá rẻ
Giá là yếu tố cần cân nhắc, nhưng nếu chỉ so sánh giá thì rất khó đánh giá được sản phẩm.
Một lọ đông trùng phía sau nó còn là giống, nguyên liệu, thời gian nuôi, tỷ lệ hỏng, nhân công, thiết bị, quá trình sấy, bao bì và kiểm soát chất lượng.
Vì vậy, khi hai sản phẩm nhìn khá giống nhau nhưng giá khác nhau, tôi nghĩ nên tìm hiểu thêm sản phẩm được sản xuất ở đâu và nguồn gốc thế nào trước khi quyết định.
2. Tin ngay vào quảng cáo “hàm lượng cực cao”
Đây là điều tôi đặc biệt muốn người dùng chú ý.
Cordycepin và một số hợp chất khác thực sự đã được xác định trong Cordyceps militaris.
Nhưng điều đó không có nghĩa cứ ghi một con số thật cao trên quảng cáo là sản phẩm đương nhiên tốt.
Nếu quan tâm tới hàm lượng, hãy xem phiếu kiểm nghiệm, đơn vị kiểm nghiệm và mẫu được kiểm nghiệm.
3. Mua về nhưng không biết sử dụng thế nào
Tôi thấy trường hợp này khá nhiều.
Có người mua một lọ đông trùng khá tốt nhưng đem về lại không biết pha bao nhiêu, dùng thế nào, bảo quản ra sao.
Theo tôi, mua đúng mới chỉ là bước đầu; dùng và bảo quản đúng cũng rất quan trọng.
Đó là lý do trong Góc Kiến Thức Ancordy, tôi sẽ có riêng các bài hướng dẫn cách dùng, cách pha và cách bảo quản đông trùng hạ thảo.
Nếu lần đầu mua đông trùng hạ thảo, tôi nghĩ nên quan tâm điều gì?
Nếu là người mới, thay vì cố tìm sản phẩm “hàm lượng cao nhất” hay “rẻ nhất”, tôi nghĩ trước tiên hãy trả lời một số câu hỏi đơn giản:
Sản phẩm này là loại đông trùng nào?
Ai sản xuất?
Sản xuất ở đâu?
Có thông tin nguồn gốc rõ ràng không?
Có hồ sơ kiểm nghiệm hay các thông tin liên quan đến chất lượng sản phẩm không?
Cách sử dụng như thế nào?
Bảo quản ra sao?
Và nếu người bán không giải thích được chính sản phẩm họ đang bán, đó cũng là một điều để bạn cân nhắc.
Một điều tôi muốn giữ khi viết về đông trùng hạ thảo
Tôi là người trực tiếp làm nghề nên chắc chắn tôi yêu sản phẩm mình làm ra.
Nhưng tôi không muốn vì bán hàng mà biến đông trùng hạ thảo thành một thứ “thần dược”.
Khoa học đã nghiên cứu nhiều thành phần của Cordyceps militaris như cordycepin, adenosine, polysaccharides, ergothioneine… nhưng nghiên cứu về thành phần hay hoạt tính sinh học không đồng nghĩa với việc có thể tùy ý khẳng định một sản phẩm thực phẩm có khả năng điều trị bệnh.
Với tôi, làm sản phẩm lâu dài thì cái gì mình biết, mình nói; cái gì mình trực tiếp làm, mình chia sẻ; còn cái gì chưa đủ căn cứ thì không nên nói quá.
Đó cũng sẽ là nguyên tắc của tôi trong những bài viết tiếp theo.
Lời kết
Từ đam mê ban đầu, khi trực tiếp bước vào quá trình nuôi cấy, điều khiến tôi ấn tượng nhất chính là sự công phu phía sau mỗi mẻ đông trùng.
Khoảng 50 ngày đối với một mẻ giá thể gạo lứt không đơn thuần là 50 ngày chờ đợi. Đó là 50 ngày theo dõi quá trình sinh trưởng, kiểm soát môi trường và chờ đến thời điểm phù hợp để thu hoạch.
Càng làm, tôi càng thấy còn rất nhiều thứ đáng để tìm hiểu.
Vì vậy, thay vì chỉ sử dụng website Ancordy để giới thiệu sản phẩm, tôi muốn dành Góc Kiến Thức này để chia sẻ những kinh nghiệm mình tích lũy được trong quá trình trực tiếp nuôi cấy.
Ở bài tiếp theo, tôi sẽ đi sâu hơn vào một câu hỏi rất thú vị:
“Đông trùng hạ thảo nuôi cấy được tạo ra như thế nào?”
Tôi sẽ đưa bạn đi lần lượt từ khâu chuẩn bị môi trường, cấy giống cho tới khi những quả thể đông trùng trưởng thành và được thu hoạch.
Tôi là Hợp, người trực tiếp tham gia sản xuất và phát triển các sản phẩm đông trùng hạ thảo mang thương hiệu Ancordy. Tôi bắt đầu làm việc với đông trùng hạ thảo từ năm 2022 và trực tiếp tham gia vào quá trình nuôi cấy, chăm sóc, thu hoạch, sơ chế, sấy thăng hoa và phát triển sản phẩm. Qua quá trình làm việc thực tế, tôi chia sẻ trên website những kiến thức và kinh nghiệm liên quan đến đông trùng hạ thảo, từ đặc điểm sản phẩm, quy trình sản xuất đến cách lựa chọn và sử dụng. Nội dung được xây dựng dựa trên kinh nghiệm thực tế, đồng thời tham khảo các tài liệu khoa học và nguồn thông tin đáng tin cậy. Tôi mong muốn cung cấp những thông tin đúng, dễ hiểu và thực tế, giúp người đọc có thêm cơ sở để hiểu và lựa chọn sản phẩm đông trùng hạ thảo phù hợp.
